Weinig steden laten je in één wandeling zoveel geschiedenis zien als Sarajevo. Ottomaanse bazaars, Oostenrijks-Hongaarse gevels, socialistische woonblokken en sporen van de belegering van de jaren negentig liggen hier op een paar honderd meter van elkaar. Drie dagen is genoeg voor een goede eerste kennismaking, en genoeg om te weten dat je terugkomt.
Dag 1: de oude stad en het verhaal van Sarajevo
Begin op de Baščaršija, de oude marktwijk uit de vijftiende eeuw. Rond de houten Sebilj-fontein op het plein vertrekken smalle straatjes vol koperslagers, juweliers en koffiehuizen. Neem de tijd: wie 's ochtends vroeg komt, ziet de ambachtslui hun ateliers openen voor de toeristen er zijn.
Een paar straten verder staat de Gazi Husrev-begmoskee, een van de belangrijkste Ottomaanse monumenten van de Balkan. Wandel daarna westwaarts over de Ferhadija. Ergens op die straat zie je in de stoep de markering waar Oost en West elkaar ontmoeten: aan de ene kant de Ottomaanse stad, aan de andere kant de Oostenrijks-Hongaarse uitbreiding met brede straten en statige gevels.
Sluit de ochtend af bij de Latijnse Brug over de Miljacka. Op de hoek ernaast werd in 1914 aartshertog Franz Ferdinand doodgeschoten, de aanleiding voor de Eerste Wereldoorlog. Het kleine museum op die hoek vertelt het verhaal. Iets verderop ligt de Vijećnica, het voormalige stadhuis en de nationale bibliotheek. Het gebouw brandde in 1992 uit en is na een lange restauratie weer open voor bezoekers.
Dag 2: de jaren negentig begrijpen
Je kunt Sarajevo niet bezoeken zonder stil te staan bij de belegering van 1992 tot 1996, de langste van een hoofdstad in de moderne oorlogsgeschiedenis. Doe dat met respect en neem er een volle dag voor.
- Tunnel van de Hoop (Tunel spasa): de tunnel onder de luchthaven was tijdens de belegering de enige verbinding met de buitenwereld. Een deel ervan is te bezoeken, samen met het huis waar hij begon. Het ligt buiten het centrum: ga met de taxi of met een georganiseerde tour.
- War Childhood Museum: persoonlijke voorwerpen en verhalen van mensen die als kind de oorlog meemaakten. Klein, ingetogen en indrukwekkend.
- Galerija 11/07/95: een galerie over de genocide in Srebrenica, vlak bij de kathedraal.
Plan 's avonds iets lichters. De Ferhadija en de omliggende straten zijn dan vol mensen die een rondje lopen, en in de kafanas wordt vaak live muziek gespeeld.
Dag 3: de stad van bovenaf
Neem de kabelbaan naar de Trebević, de berg ten zuiden van de stad. Boven heb je een weids uitzicht over de vallei. Wandel van daar naar de overblijfselen van de bobsleebaan van de Olympische Winterspelen van 1984, die vandaag vol graffiti staat. Draag stevige schoenen en blijf op de gemarkeerde paden.
Terug in de stad loop je in de late namiddag omhoog naar de Gele Bastion (Žuta tabija). Dit is dé plek voor zonsondergang: met een koffie of een glas op de muur, terwijl de oproep tot het gebed van tientallen minaretten door de vallei klinkt.
Praktisch
- Vervoer: het centrum is goed te voet te doen. Voor langere afstanden is er de tram, die door het hele lengtedal rijdt, en taxi's zijn betaalbaar.
- Seizoen: lente en vroege herfst zijn ideaal. In de winter ligt er vaak sneeuw en kan smog in de vallei blijven hangen.
- Gidsen: een lokale gids maakt vooral dag 2 veel rijker. Veel gidsen hebben de oorlog zelf meegemaakt.